Creative Thailand

บทความ

นักออกแบบ นักคิด และผู้ประกอบการ ในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทย

ศุภชัย แกล้วทนงค์ “จาก” ดงสู่กรง “จาก”

กรุงเทพฯไม่ใช่ประเทศไทย วิถีของคนย่อมต่างกันไปตามท้องถิ่น ตามเมืองรองต่างๆผู้คนเขาก็มีชีวิตความเป็นอยู่ในแบบของเขา “นครศรีธรรมราช” ก็เช่นกัน แม้ถูกจัดว่าเป็นเมืองรอง แต่เมืองนครศรีฯ มีดีมากมายไม่อายใคร โดยเฉพาะวงการออกแบบและงานศิลปะหัตถกรรมร่วมสมัยที่กำลังบูมและคึกคักอย่างที่ใครๆอีกมากมายคาดไม่ถึง

MeamtarnArtwork โลกแห่งความสดใสของเมียมตาล

หากคุณยังไม่รู้จัก เราขอบอกว่า MeamtarnArtwork คือคราฟท์แบรนด์สัญชาติไทย จากการสร้างสรรค์ของหญิงสาวนักเดินทาง ศรีธนา ชื่นอังกูร หรือเมียมตาล ผู้หลงใหลในงานศิลปะหัตถกรรมที่ต้องการหลุดพ้นจากชีวิตแบบมนุษย์เงินเดือน เธอนำประสบการณ์และความรู้จากงานด้านการขายโฆษณาและมีเดียแพลนเนอร์มารวมกับความรู้เรื่องงานทำมือซึ่งเป็นของสะสมจากการเดินทางท่องเที่ยวไปยังประเทศต่างๆที่ตนเองชื่นชอบ ประสบการณ์เหล่านี้ถูกผสมกับทักษะการถักและทอไหมพรมด้วยกี่พกพา กลายเป็นกระเป๋าทำมือที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ไม่ซ้ำใครและไม่ซ้ำกันสักใบตั้งแต่ผลิตมา

พับเพียบเรียบร้อย ตีความความงามของดอกไม้ไทยผ่านงานกระดาษสุดอลังการ

น้ำเสียงจากปลายสายฟังแล้วรู้เลยว่าเป็นสุภาพสตรีที่เรียบร้อยมาก จังหวะพูดช้าๆ เบาๆ สุภาพ สมกับการที่เป็นเจ้าของแบรนด์ “พับเพียบเรียบร้อย” เธอมีชื่อว่า วิริน เชาวนะ หญิงสาวที่เริ่มต้นสร้างแบรนด์ของตัวเองขึ้นมาจากความหลงใหล่ในเสน่ห์ของกระดาษแบบไม่รู้ตัว วิรินเป็นผู้หญิงที่ชอบดอกไม้มาก วันหนึ่งเธอได้แรงบันดาลใจจาก “สกุล อินทกุล” นักจัดดอกไม้ชื่อดังของไทยเมื่อราวๆสิบปีที่แล้ว ภาพการจัดดอกไม้ที่งดงามหลากหลายจากสมุดภาพที่สวยมากกลายมาเป็นวัตถุดิบทางปัญญาให้วิริน ถ่ายทอดดอกไม้ของเธอออกมาด้วยรูปทรงเรขาคณิต และเลือกใช้สีแบบโทนเดียว เพื่อนำเสนอทางเลือกใหม่เป็นดอกไม้สไตล์ไทยที่ลดทอนความอ่อนช้อยลงแต่เพิ่มความเข้มแข็งขึ้น ตัดสีสันออกแต่รักษาฟอร์มเดิมของมันไว้

PiN สร้างคุณค่างานศิลป์ผ่านเศษเหล็ก

การเติบโตในบ้านที่เป็นทั้งโรงงานเหล็กย่านสุขสวัสดิ์ไม่ได้เป็นเรื่องที่สวยงามเลย ในทางตรงกันข้ามเสียงเครื่องจักรทั้งงานปั้ม งานพับ งานเชื่อมทำหน้าที่เป็นนาฬิกาปลุกทุกเช้าให้กับน้องปิ่น- ศรุตา เกียรติภาคภูมิ จวบจนกระทั่งเธอได้มีโอกาสลงมือทำงานกับป๊าเพื่อนำเศษเหล็กมาสร้างผลงานศิลปะในระหว่างศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยในวิชา Art Environment ชั้นปีที่ 2 พร้อมต่อยอดแนวคิดโดยนำเรื่องราวของชีวิตคนงานในโรงงานมาสร้างสรรค์เป็นศิลปนิพนธ์ ผ่านเทคนิคการสกรีนภาพถ่ายคนงานลงบนแผ่นเหล็ก ทำให้เธอเปลี่ยนความคิดในแง่ลบที่เคยมีกับโรงงานให้กลายเป็นความคิดบวกจากคุณค่าทุกชีวิตในโรงงานเหล็ก ธุรกิจของครอบครัว “เกียรติภาคภูมิ” หลังจบการศึกษา ศรุตาเดินสายเข้าอบรมตามโครงการที่หน่วยราชการ และภาคเอกชนจัดขึ้น เพื่อเพิ่มพูนความรู้ทั้งด้านงานออกแบบ และเรียนรู้แนวคิดในการทำธุรกิจ พร้อมตัดสินใจสร้างแบรนด์ PiN โดยนำ “เศษเหล็ก” มาสร้างอัตลักษณ์ทางด้านวัสดุที่โดดเด่นของแบรนด์ โดยมีแนวคิดในการดำเนินธุรกิจอย่างง่าย ๆ แต่ชัดเจนว่า “ทำทุก ๆ วันให้ดีที่สุด ... ในเมื่อเสียงเครื่องจักรยังปั๊มอยู่ นั่นคือเสียงลมหายใจของคนงาน ของหนู(น้องปิ่น) และครอบครัว ที่จะต้องเดินต่อไปอย่างมั่นคง”

SRINLIM สื่อสารวิถีไทยผ่านงานออกแบบ

ทุกครั้งที่เดินตามท้องถนน เดินผ่านย่านชุมชน หรือเพลิดเพลินไปกับประเพณี และศิลปะการแสดง เราเคยตั้งข้อสังเกตหรือไม่ว่าสิ่งเหล่านี้คือ “วิถีชีวิต” ที่รายล้อมรอบตัว บางแห่งบ่งบอกถึงความเป็นย่าน บางพื้นที่อาจหล่อหลอมเป็นเมือง และมีอีกหลาย ๆ ครั้งที่เราพบว่า “วิถีชีวิต” ทำหน้าที่สื่อสารความเป็นเอกลักษณ์ไทย ที่ไม่ได้ถูกตีกรอบไว้เพียงแค่ วัดพระแก้ว ลายกนก หรือชุดไทยประจำชาติ เท่านั้น

พิเชษฐ กลั่นช่ืน ศิลปินร่วมสมัยท่ีมุ่งอนุรักษ์ความเป็นไทยไม่ให้สูญหาย

จุดเปลี่ยนท่ีทำให้เด็กต่างจังหวัดคนหน่ึงเริ่มเห็นว่าตัวเองชอบศิลปะคือเมื่อสมัยม.4 เขามักไม่ชอบกลับบ้านเร็ว แต่จะชอบสิงสถิตอยู่ท่ีโรงเรียนจนกว่าประตูโรงเรียนจะปิด ซึ่งเป็นเวลาเดียวกับท่ีไฟของห้องดนตรีไทยยังคงเปิดอยู่ และช่วงเวลานั้นเองเป็น โอกาสท่ีทำให้พิเชษฐได้ลองเข้าไปทำความรู้จักและเล่นดนตรีไทย กระทั่งหลังจากนั้น เขาได้รับการฝึกโขนจากครูชัยยศ คุ้มมณี ครูโขนอาวุโสของกรมศิลปากร และจบการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขานาฏยศิลป์ จากคณะศิลปกรรมศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

Locus Native Food Lab ห้องทดลองทางอาหารของเชฟก้อง ท่ีบอกเล่าเรื่องราวของวัตถุดิบท้องถิ่น

หลังจากท่ีเรารู้จักเขามาระยะหน่ึง เราพบว่าสิ่งท่ี “เชฟก้อง” หรือ ก้อง วุฒิชัย วงศ์ขจร กำลังทำอยู่นั้น ไม่ใช่เพียงแค่การทำอาหาร แต่มันคือการบอกเล่าเรื่องราวของอาหารเหนือด้วยวิธีใหม่ เขาได้แรงบันดาลใจจากชีวิตและประสบการณ์จริง เก่ียวกับวัตถุดิบทำอาหาร ในบริบทของวัฒนธรรมชาวเหนือ มาปรุง มาสร้างสรรค์แทนคำพูดทั้งหมดท่ีมีภายใต้ทักษะการปรุงและความรู้ระดับสากล

ครูแกละ สุรินทร์ ยังเขียวสด หน่ึงในทายาทผู้สืบสานศิลปะการแสดงหุ่นละครเล็ก (โจหลุยส์)

ครูแกละ สุรินทร์ ยังเขียวสด ทายาทคนท่ี 7 ของนายสาคร ยังเขียวสด หรือท่ีรู้จักกันในนาม ครูโจหลุยส์ ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง (ละครเล็ก) ประจำปี พ.ศ. 2539 ผู้ก่อตั้งคณะหุ่นละครเล็กและโรงละครโจหลุยส์เธียร์เตอร์ ซึ่งภายหลังการเสียชีวิตของครูโจหลุยส์ ครูแกละได้ใช้ความถนัดในเรื่องการออกแบบและสร้างสรรค์การแสดง รับหน้าท่ีหลักในการกำกับการแสดงหุ่นละครเล็ก โดยประยุกต์และปรับรูปแบบให้เข้ากับยุคสมัย และสามารถเข้าถึงกลุ่มคนดูได้ทุกช่วงวัย

จักสานสร้างสรรค์ใหม่กับ PATAPiAN

อาจกล่าวได้ว่า งานจักสานคืออีกหนึ่งทักษะงานช่างฝีมือที่อยู่คู่คนไทยมานานแสนนาน ส่วนใหญ่เกิดจากการถ่ายทอดองค์ความรู้รูปแบบการสานจากรุ่นสู่รุ่น แต่ละพื้นที่ แต่ละชุมชนต่างมีเอกลักษณ์เฉพาะทั้งในเรื่องของการใช้วัสดุ ลวดลาย สีสัน รูปทรง ประโยชน์ใช้สอย ตามสภาพพื้นที่ที่ชุมชนเราอาศัยอยู่ ข้าวของเครื่องใช้ที่คุ้นตาจากงานจักสานมีให้เห็นหลายอย่าง เช่น กระติ๊บ ตะกร้า กระเป๋า อุปกรณ์จับปลา เป็นต้น ส่วนใหญ่จะเป็นข้าวของเครื่องใช้ตามวิถีชีวิตของคนท้องถิ่น แต่เราคงปฏิเสธได้ยากว่า งานจักสาน ที่อยู่ในกลุ่มของแฟชั่น และของตกแต่งบ้าน มักถูกคนเมืองมองว่าเชย ไม่เหมาะกับไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่มากนัก

Sculpture เปลี่ยนบริบทสายเข็มขัดผ่านงานสานเฟอร์นิเจอร์

ใครจะคิดว่า เก้าอี้ในห้องโถงสีเขียวมะนาวที่เหล่าผู้ล่านั่งรอก่อนเข้าไปเล่มเกมส์ในหนังภาพยนตร์ The Hunger Games (เกมล่าเกม : เข้าฉายปี ค.ศ. 2012) หนังแอ็คชั่นดราม่ารูปแบบนิยายวิทยาศาสตร์ คือ เก้าอี้ Sexy Chair ที่ออกแบบโดย นัษฐพงศ์ เจริญกิติวรากรณ์ นักออกแบบผลิตภัณฑ์ที่หยิบเอาวัสดุข้างกายอย่าง “สายเข็มขัด” มาเปลี่ยนบริบทใหม่ จากเดิมที่ใช้คาดเอวสู่งานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ที่ตอบสนองประโยชน์ใช้สอยได้อย่างลงตัวภายใต้แบรนด์ Sculpture

อริญชย์ รุ่งแจ้ง ศิลปินผู้หยิบประวัติศาสตร์มานําเสนอใหม่ผ่านงานเชิงหัตถศิลป์แบบดั้งเดิม

หลายคนไม่กล้าคิดฝันไปไกลเพราะกลัวจะผิดหวัง แต่สำหรับ อริญชย์ รุ่งแจ้ง เขาเลือกท่ีจะคิดงานให้ไกลโพ้นจักรวาลก่อนอยู่เสมอและจึงค่อยหาวิธีสร้างมันให้เกิดข้ึนจริง

ชุมชนกระดาษจีน “เจริญไชย” ชุมชนที่ทำงานพับกระดาษแบบจีนดั้งเดิมแห่งสุดท้ายในกรุงเทพฯ

เยาวราชไม่ได้มีแต่วัฒนธรรมอาหารที่มาพร้อมกับการย้ายถิ่นของชาวจีนมาในไทย แต่ในตรอก “เจริญไชย” ใจกลางย่านเยาวราชยังมีวัฒนธรรมงานพับกระดาษตามขนบจีนโบราณซ่อนอยู่

หุ่นกระบอก “จักรพันธุ์ โปษยกฤต” 1 ใน 52 นายช่างเอกในรอบ 200 ปีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์

หลายคนรู้จัก “จักรพันธุ์โปษยกฤต” ในฐานะ 1 ใน 52 นายช่างเอกในรอบ 200 ปีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ผู้เป็นเลิศด้านจิตรกรรมไทยประเพณีท่ีเขียนภาพนางในวรรณคดีได้อ่อนหวานราวกับออกมาจากภาพฝัน ทว่าในอีกมุมอาจารย์จักรพันธุ์ยังเป็นนายช่างทำหุ่นกระบอกท่ีใส่ความวิจิตรลงไปในทุกรายละเอียดของตัวหุ่น ซึ่งเป็นงานศิลป์ท่ีขมวดรวมเอางานช่างทั้ง 10 หมู่เข้าไว้ด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นการทำเครื่องประดับ การเขียนลายไทย งานสถาปัตยกรรมไทย การสร้างกลไก เพิ่มเติมด้วยการใส่นาฏศิลป์ทั้งการขับร้องดนตรีและร่ายรำลงไป จึงไม่ง่ายนักสำหรับการสืบสานงานหุ่นกระบอก

“บ้านบาตร” ชุมชนทำบาตรหนึ่งเดียวในไทย

ถ้านับย้อนประวัติศาสตร์ “ชุมชนบ้านบาตร” ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในชุมชนเก่าแก่ที่โยกย้ายถิ่นฐานมายังบางกอกแต่ครั้งสิ้นกรุงศรีอยุธยา พร้อมอาชีพดั้งเดิมคือการตีเหล็กให้เป็นบาตรพระ ซึ่งสืบทอดวิชากันมาในครอบครัวกระทั่งใน พ.ศ.2541 ที่มีโรงงานหล่อบาตรพระจากสแตนเลสเกิดขึ้น

เพลินจันทร์ วิญญรัตน์ กับคอนเซ็ปต์ของ Beyond Living ท่ีรังสรรค์ผลงานท่ีเป็นมากกว่าวัตถุแต่เป็นอีกหน่ึงเครื่องเตือนใจท่ีเต็มไปด้วยเรื่องราว

เพลินจันทร์ คือ นักออกแบบสิ่งทอและเจ้าของธุรกิจ Beyond Living ท่ีผลงานการออกแบบของเธอมักจะเต็มไปด้วยสีสันหรือผิวสัมผัสท่ีไม่เหมือนใคร